حاج ملا هادي السبزواري

12

اسرار الحكم في المفتتح والمختتم (فارسى)

و هم ، از شمار مصنّفات متباركات آن بزرگ است ، كتاب « اسرار الحكم فى المفتتح و المختتم » ، در : « معارف مبداء و معاد ، مشتمل بر مطالب حكمت اشراقيّه و مشائيه و مآرب مشارب ذوقيه » كه به خواهش ناصر الدين شاه قاجار كه به راه تقبيل سدّه عليّه رضويّه - على مشرّفها السّلام - به اوائل سنهء 1284 قمرى ، شرف اندوز زيارت سركار حاجى گشته بوده است ، به تصنيف اندر آمده است . و هم او ( ناصر الدين شاه ) ، همى خواسته است كه آن را ، به محضر احد از حكماء عصر بياموزد ، از سر افادت . اعتماد السّلطنه مىآورد كه : « حاج مولى محمّد طهرانى ، جامع المعقول و المنقول بود و از كافّهء فنون و عامّهء صناعات ربطى عظيم داشت ، و در مدرسه مرحوم دوست على خان نظام الدّوله تدريس مىكرد . وقتى كه استاد الحكماء و المتألّهين ، حاج مولى هادى سبزوارى ، « اسرار الحكم » را به نام گرامى اين شاهنشاه اسلام پناه - ايّده اللّه - تصنيف كرد ، عزيمت ملوكانه بر آن بود كه اين كتاب را ، با اين جناب ، مذاكره فرمايند . « 1 » و هر گونه‌اى كه مىبوده باشد ، اين كتاب ، به سال 1286 قمرى ، به خطّ ممتاز خدا رحيم بن على اصغر فريدنى ، و مقابلهء محمد باقر بن عبد الرّحمن قزوينى ، با نسخهء اصل ، به امر ميرزا يوسف مستوفى الممالك - كه متعاقبا نيز بنائى رفيع بر سر خاك پاك سركار حاجى برافراشته است - به مطبعهء الله قلى خان قاجار ، به دار الخلافه طهران ، حليت طبع يافته است و نسخ آن ، وقف عام گرديده و كرّتى ديگر نيز ، به طهران آراسته به تعليقى چند از حكيم محقّق ، آقا ميرزا ابو الحسن شعرانى - طاب ثراه - به چاپ حروفى رسيده است ، و هم به تعاقب آن ، طبعى ديگر نيز حروفى بيرون آورده‌اند ، توأم با گفتارهاى ، مرحوم ايزتسو . و اينك نيز ، به تصحيح و تخريج فاضل مفضال ، آقاى كريم فيضى تبريزى - زاده الله توفيقا - به همّت انتشارات مطبوعات دينى ، به طبعى جديد مىرسد .

--> ( 1 ) - « المآثر و الآثار » ، چاپ آقاى ايرج افشار ، ج 1 / 222 . به روزگار ما نيز ، گاهى مرحوم مبرور سيّد ابوالفضل كمالى سبزوارى - طاب ثراه - « اسرار الحكم » را متن درس خويش نهاده بود .